Slaapproblemen

In het kort

Iedereen slaapt wel eens slecht, bijvoorbeeld als je een spannende dag te wachten staat of juist na een dag met wat vervelende gebeurtenissen. Een slechte nachtrust kan zowel betekenen dat je moeilijk of niet in slaapt komt, of juist dat je overmatig veel slaapt. Hoewel een slechte nachtrust erg vervelend is, kan dat voor één of twee nachten niet veel kwaad. Wanneer je echter voor langere tijd minder goed slaapt kunnen verschillende klachten zoals vermoeidheid, lusteloosheid en onrust optreden. Deze gevolgen van de slechte slaap hebben vervolgens ook weer gevolgen voor onder meer je concentratie, productiviteit en algemene gezondheid. Tijd dus om er wat aan te doen.

Wat is het?

De meeste slaapproblemen hebben te maken met het ervaren van stress. Wanneer we geestelijk en lichamelijk nog teveel activiteit hebben wordt voorkomen dat je in slaap komt. Vaak krijgen we daardoor frustraties dat we niet kunnen slapen, of beginnen we te piekeren over de hoeveelheid slaap die we nog krijgen. Op die manier maken we het vaak zelf van kwaad tot erger. Doordat slaap niet alleen van groot belang is op onze energie, is slaap ook erg belangrijk in het verwerken van gebeurtenissen en het opladen van onder meer onze focus, concentratie en geheugen.

Klachten

Slaapproblemen zijn in de eerste plaats te herkennen aan het langdurig niet of moeilijk in slaap kunnen komen, vaak wakker worden in de nacht of juist overmatig slapen. Daarnaast treden er als gevolg van de slaapproblemen vaak de volgende klachten op:

  • Vermoeid, suf en lusteloos gevoel.
  • Prikkelbaar en emotioneel gevoelig.
  • Concentratie- en geheugenproblemen,
  • Moeilijker kunnen opgaan in een activiteit, zoals bijvoorbeeld op het werk, in het verkeer of bij het sporten.
  • Spanningsklachten en somberheid kunnen na verloop van tijd ook optreden.

Oorzaken

Er zijn verschillende mogelijke oorzaken voor slaapproblemen. Veelvoorkomende oorzaken zijn:

  • Door zorgen over geld, de opvoeding van je kinderen, relatieproblemen of werkdruk kan het zijn dat je voor het slapen begint te piekeren waardoor je niet in slaap kunt komen.
  • Spanningen kunnen ervoor zorgen dat je lichaam of geest nog alert en op de hoede is op momenten dat je eigenlijk wilt kunnen ontspannen. Ook angsten kunnen ervoor zorgen dat je lichaam en geest niet in hun slaapmodus kunnen komen.
  • De leefstijl die je hebt kan ook invloed hebben op slaapproblemen. Kijk je bijvoorbeeld tot laat televisie, gebruik je drugs of alcohol, dan kunnen die ervoor zorgen dat je moeilijker in slaap komt of in je slaap niet tot rust kan komen.
  • Door lang niet goed te slapen kan het zijn dat je in een verkeerd ritme komt.

Tips en advies

Aangezien slaap een grote rol speelt bij ons herstel en de mate waarin we goed kunnen functioneren, is het van belang om zo snel mogelijk wat te doen tegen slaapproblemen. Enkele tips die hierbij kunnen helpen zijn:

  • Voorkom piekeren. Naast dat piekeren je wakker houdt, is ook zorgen maken over of je wel genoeg slaap gaat krijgen niet bevorderend voor je slaap. Wanneer gepieker de voornaamste reden is van je slaapproblemen, kijk dan of je wat aan je gepieker kan doen met deze tekst, Mindfulness of een actieve ontspanningsoefening.
  • Creëer een goed ritme: Sta elke dag ongeveer op dezelfde tijd op en ga op dezelfde tijd naar bed, doe geen middagslaapjes. Probeer geen slaap in te halen in het weekend.
  • Beweeg overdag voldoende en neem eventueel een ontspannende douche of bad in de avond.
  • Verminder je gebruik van koffie, thee, chocola, alcohol, drugs of zware maaltijden.
  • Stop minimaal een 1,5 uur voor het slapen gaan met werken en TV kijken. Ga ook niet in bed nog op je telefoon bezig.
  • Drink een warme drank zoals warme melk met honing, kruidenthee zoals lindebloesem of kamillethee met honing.
  • Zorg voor een goed bed, voldoende frisse lucht en een prettige temperatuur om in te slapen. Vaak slapen we prettiger in wat koudere omstandigheden.
  • Slaapproblemen kunnen ook een symptoom zijn van onder meer depressiviteit en angststoornissen.
  • Misschien heb je specifieke vragen of onzekerheden omdat je als ouder van kinderen zelf last hebt van psychische klachten. Bekijk hier tien praktische tips die je kunnen helpen in het omgaan met je kinderen.
  • Ga naar de huisarts of vraag advies als de slaapproblemen steeds erger worden en belemmerend zijn in je dagelijkse leven.

Ken je iemand met slaapproblemen?
Ken je iemand met slaapproblemen en wil je wat voor hem of haar doen? Kijk dan of je wat hebt aan deze tips:

  • Praat met je naaste en bied een luisterend oor. Forceer de ander niet door de slaapproblemen als onzin, maar kijk of je iets kan bijdragen.
  • Slaapproblemen kunnen het gevolg zijn van somberheid, depressiviteit of angststoornissen. Het kan daarom altijd raadzaam zijn om bij een naaste die slaapproblemen heeft te vragen hoe het met hem of haar gaat. Wie weet is het slaapprobleem een uiting van een onderliggend iets waar je steun bij kunt bieden.
  • Slaapproblemen kunnen zorgen voor een lusteloos en inactief gevoel. Help daarom je naaste bij het zoeken van informatie over slaapproblemen of motiveer hem of haar om eens contact op te nemen met je huisarts of vraag advies.
  • Slaapproblemen kunnen ervoor zorgen dat kleine huishoudelijke taakjes zich opstapelen en dat iemand ook niet meer optimaal voor zichzelf zorgt. Help mee door kleine huishoudelijke taakjes op te lossen, een wandeling te maken of een gezonde maaltijd te koken.
  • Hou natuurlijk ook jezelf in de gaten. Iemand helpen is prima, maar stel ook je grenzen aan wat jij aan kunt.

Wie kan ik bellen?

Mocht het je niet lukken om aan de hand van de tips en adviezen in dit artikel je slaapproblemen te verminderen, of worden je klachten steeds erger, kijk dan naar andere mogelijkheden.

  • Probeer de diverse tips & oefeningen op MijniHelp.nl, waar je in eigen tempo zelfstandig handvatten leert om te kunnen omgaan met je slaapproblemen.
  • Vraag een adviesgesprek aan bij Arkin Preventie (Arkin BasisGGz) aan via het volgende telefoonnummer: 020-5901330.
  • Neem contact op met je eigen huisarts of praktijkondersteuner GGZ.

Ervaringsverhaal

Binnenkort komt hier een filmpje.