Eenzaamheid

In het kort

Eenzaamheid is het gevoel dat je niet verbonden bent met anderen. Eenzaamheid betekent niet per se dat je met niemand contact hebt. Het kan namelijk ook zijn dat er wel mensen in je omgeving zijn maar dat je daarmee niet een echte hechte of emotionele band hebt, of dat je juist meer contact zou willen met bepaalde mensen. In die zin zijn we allemaal wel eens eenzaam en dat gaat meestal ook wel over. Wanneer het structureel wordt kan eenzaamheid echter leiden tot psychische klachten zoals somberheid en depressie.

Wat is het?

Eenzaamheid kan komen door het missen van een emotionele binding of door een sociale isolatie. In het geval van het missen van een emotionele binding heb je voldoende sociale contacten, maar ontbreekt daar ‘iets’ waardoor jij je eenzaam voelt. In het geval van sociale isolatie heb je te weinig sociaal contact in je leven. Ook wanneer je een goed en stabiel leven hebt maar je niet begrepen voelt door iemand kan je je eenzaam voelen. Hoewel mensen er niet graag over praten, blijkt dat veel mensen af en toe of vaak last hebben van eenzaamheid.

Klachten

Typische klachten voor eenzaamheid zijn:

  • Een somber en machteloos gevoel.
  • Verminderd zelfbeeld en een lager zelfvertrouwen.
  • Angst voor sociale afwijzing of wantrouwig naar intimiteit.
  • Heel erg gefocust en bewust van jezelf.
  • Piekeren en slapeloosheid.
  • Onhandig gedrag in sociale situaties.
  • Eventueel na verloop van tijd depressiviteit of sociale angst.

Oorzaken

Het is vaak lastig aan te wijzen waardoor eenzaamheid ontstaat. Enkele oorzaken kunnen zijn:

  • Het kan zijn dat je van nature moeilijk sociale relaties aan wil of kan gaan.
  • Het kan zijn dat je voorkeur voor contact botst met je omgeving. Als je behoefte hebt aan veel mensen met wie je alles kan delen, dan moet je het geluk hebben dat het in jouw leven ook daadwerkelijk kan.
  • Het kan zijn dat je vanwege ingrijpende gebeurtenissen zoals een overlijden van een naaste of het verhuizen van een dierbare vriend het contact mist.
  • Social media. Door het zien van anderen die wel lijken te hebben wat jij wilt hebben, kan het zijn dat je gevoelens van eenzaamheid versterkt worden.

Tips en advies

Doordat de oorzaken en klachten van eenzaamheid vaak verschillend zijn is het soms lastig om te bepalen wat kan helpen bij het verminderen van de eenzaamheid. Enkele tips:

  • Verbeter je eigen zelfbeeld en vergroot je zelfvertrouwen. Dat jij je eenzaam voelt betekent niet automatisch dat je dat aan jezelf te danken hebt. Er zijn genoeg redenen te bedenken waarom het even niet lukt. Leg je aandacht daarom op wat jij wél bent en wat je wilt bereiken.
  • Eenzaamheid is een gevoel, en gevoelens veranderen. Probeer daarom ook prettige gevoelens te stimuleren door bijvoorbeeld afleiding te zoeken of activiteiten te ondernemen. Je zult je daardoor niet alleen sneller wat beter voelen, maar wordt er ook sterker door.
  • Ben je eenzaam doordat je vanuit onzekerheid sociale situaties vermijdt? Kijk dan wat je kan doen aan je onzekerheid met behulp van Mindfulness.
  • Veel mensen kampen met eenzaamheid en voelen zich daar niet begrepen in. Zoek daarom contact met lotgenoten of lees informatie van ervaringsdeskundigen op https://www.eenzaam.nl/.
  • Leer ook gelukkig te kunnen zijn terwijl je eenzaam bent. Dat je even niet de juiste (kwalitatieve) sociale relaties hebt, betekent niet dat alles verloren is, of dat het niet gaat gebeuren in de toekomst. Probeer de tijd te gebruiken voor een doel je die bijvoorbeeld al langer had.
  • Misschien heb je specifieke vragen of onzekerheden omdat je als ouder van kinderen zelf last hebt van psychische klachten. Bekijk hier tien praktische tips die je kunnen helpen in het omgaan met je kinderen.
  • Als je eenzaamheid erger wordt en deze tips je klachten niet kunnen verminderen, neem dan contact op met je huisarts of vraag advies.

Ken je iemand die eenzaam is?
Heb je een naaste die erg eenzaam is? Ook dan zijn er enkele dingen die je kunt doen om de ander te helpen:

  • Ga voorzichtig het gesprek aan en bagatelliseer andermans eenzaamheid niet. Dat jij er bent betekent niet automatisch dat de ander zich niet meer eenzaam voelt. Bied daarom een luisterend oor en toon begrip, of help de ander zijn positieve kanten in te laten zien.
  • Verzamel informatie over eenzaamheid en de mogelijkheden voor hulp (boeken, internet). Voor jezelf om beter te kunnen omgaan met je naaste en eventueel om je naaste te informeren.
  • Kijk eventueel of je jouw naaste kunt activeren om bijvoorbeeld eigen hobby’s of ambities op te pakken. In een negatieve cirkel komen werkt nooit goed, dus kijk waar je jouw naaste mee kan helpen om op een ander vlak stappen te zetten.
  • Hou natuurlijk ook jezelf in de gaten. Iemand helpen is prima, maar stel ook je grenzen aan wat jij aan kunt.
  • Kijk of je je naaste kan motiveren eens te spreken met de huisarts of vraag advies.

Wie kan ik bellen?

Mocht het je niet lukken om aan de hand van de tips en adviezen in dit artikel je eenzaamheid te verminderen, of zijn je klachten verder toegenomen, kijk dan naar andere mogelijkheden.

  • Probeer de diverse tips & oefeningen op MijniHelp.nl, waar je in eigen tempo zelfstandig handvatten leert om te kunnen omgaan met psychische klachten.
  • Vraag een adviesgesprek aan bij Arkin Preventie (Arkin BasisGGz) aan via het volgende telefoonnummer: 020-5901330.
  • Neem contact op met je eigen huisarts of praktijkondersteuner GGZ.

Ervaringsverhaal